Nasze konto: Rada Rodziców przy Przedszkolu Nr 51    73124031031111000035032225

Na to konto mogą Państwo dokonywać wpłat na Radę Rodziców.


Login Form

Odwiedza nas 70 gości oraz 0 użytkowników.

Informacje

NAJCZĘSTSZE WADY WYMOWY WYSTĘPUJĄCE U DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

SYGMATYZM                                                                                                                                        

Jest jednym z najczęściej spotykanych zaburzeń wymowy. Sygmatyzm  to nieprawidłowa realizacja głosek dentalizowanych, jednego, dwóch lub wszystkich trzech szeregów takich jak:

       s , z , c , dz (szereg syczący)

       ś , ź , ć , dź (szereg szumiący)

       sz , ż , cz , dż (szereg ciszący)

 W sygmatyźmie wyróżnia się różne sposoby realizacji dźwięków:

deformacje (  sygmatyzm właściwy ), polegające na nieprawidłowej wymowie spółgłosek zębowych ( s, z, c, dz ), dziąsłowych ( sz, ż, cz, dż ), palatalnych ( ś, ć, ź, dź ). Są one wynikiem zmiany miejsca artykulacji głosek, co powoduje zniekształcenie ich brzmienia. W zależności od miejsca, w którym powstaje wadliwa artykulacja rozróżnia się najczęściej następujące rodzaje seplenienia: seplenienie międzyzębowe, boczne.

Seplenienie międzyzębowe – interdentalne, polegające na tym, że podczas artykulacji głosek dentalizowanych szeregu syczącego czubek języka wsuwa się między przednie siekacze. Szczęka dolna jest nieco opuszczona, wskutek czego powstaje szczelina między górnymi a dolnymi zębami. Przyczyną jest często nieprawidłowy zgryz tzw. otwarty.

Seplenienie boczne – lateralne, które polega na asymetrycznym ułożeniu całego języka, w związku z tym czubek języka jest zbliżony do łuków zębowych w ich częściach bocznych. Przyczyny: wady zgryzu, porażenie asymetria języka i warg, skrzywienie żuchwy .

- substytucje ( parasygmatyzm), czyli zastępowanie jednych głosek dentalizowanych innymi, realizowanymi prawidłowo ( dopuszczalne tylko w okresie kształtowania i rozwoju mowy, jeśli dłużej – to patologia ). Najczęstsze substytucje to:

- spółgłoski sz, ż, cz, dż zastępowane szeregiem łatwiejszym s, z, c, dz

- szeregi szumiący i syczący zastępowane ciszącym

- spółgłoski dentalizowane dźwięczne , zastępowane bezdźwięcznymi np. z zastępuje s

- zjawisko sygmatyzmu fizjologicznego (rozwojowe ) – pojawia się w okresie rozwoju mowy, ma charakter przejściowy, ustępuje wraz z usprawnianiem narządów artykulacyjnych i rozwojem wrażliwości słuchowej

elizje  ( mogisygmatyzm ), czyli opuszczanie dźwięku; głoski dentalizowane mogą być opuszczane, lub nierealizowane

PRZYCZYNY SYGMATYZMU:

- nieprawidłowa budowa narządów artykulacyjnych (język zbyt duży, gruby, zgryz otwarty, przodozgryz, tyłozgryz anomalie zębowe – trwałe lub przejściowe w okresie wymiany zębów, rozczep podniebienia  - powoduje niedostateczne zamknięcie jamy nosowejprzez podniebienie )

- niska sprawność narządów artykulacyjnych ( brak pionizacji języka, co powoduje infantylne połykanie – podczas przełykania język znajduje się przy dolnych zębach, a nie przy wałku dziąsłowym, słabo lub zbyt mocno napięte mięśnie )

- upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich (decydujących o barwie głosek dentalizowanych ) będącego wynikiem schorzeń ucha wewnętrznego

- obniżenie słyszalności – nawet niewielkiego stopnia  - jeśli wystąpi w okresie rozwoju mowy może spowodować wadliwą wymowę głosek :s, ś, sz

- częste choroby dróg oddechowych , a zwłaszcza niedrożność nosa , która zmusza do oddychania ustami, co sprzyja wysuwaniu języka (seplenienie interdentalne)

- zbyt długie karmienie dziecka smoczkiem – sprzyja przetrwaniu niemowlęcej pozycji języka, czyli brakowi pionizacji języka

Działania realizowane z dziećmi :

- nauka prawidłowego toru oddychania,

- doskonalenie sprawności motorycznej   artykulatorów,  

- wywoływanie prawidłowego schematu ruchowego głosek syczących: s, z, c, dz,

- utrwalenie wywołanych głosek w słowach , zespołach wyrazowych, w zdaniu i w mowie spontanicznej.

ZESTAW  ĆWICZEŃ – GŁOSKI SYCZĄCE

WARGI

1.     Ściąganie i rozciąganie warg (rozciąganie warg do uśmiechu i wymawianie głoski „i”, ściąganie warg i wymawianie głoski „u”);

2.     Rozchylanie warg jak do uśmiechu – wargi płaskie przylegają do zębów (zęby widoczne);

3.     Układanie warg w ryjek;

4.     Wibrowanie warg;

5.     Próby gwizdania;

6.     Parskanie;

7.     Nagryzanie wargi dolnej górnymi siekaczami;

8.     Wymowa przesadna samogłosek e-o (karetka pogotowia jadąca na sygnale).

JĘZYK

1.     Liczenie po wewnętrznej stronie dolnych zębów czubkiem języka;

2.     Oblizywanie językiem wewnętrznej powierzchni dolnych zębów;

3.     Dotykanie czubkiem języka wewnętrznej powierzchni dolnych siekaczy z równoczesnym wybrzmiewaniem głoski "e";

4.     Zlizywanie czubkiem języka   dżemu lub masła czekoladowego z dolnych dziąseł;

5.     Energiczne wyrzucanie czubka języka za dolnych zębów – zabawa „Wymiatanie śmieci”;

6.     Naśladowanie dźwięków naturalnych np. syczenie węża, gęsi, odgłosu powietrza wychodzącego z pękniętego balonika;

7.     Zabawa z nitką dentystyczną – na nitce wiążemy supełek, układamy za dolne zęby, czubkiem języka dotykamy supełka;

8.     Powtarzanie sylab: S……A, S……O, S……..U, S…….E, S……..Y

                                   SA,SO, SU, SE, SY

                                   ASA, OSO,USU, ESE, YSY

                                    AS, ES, OS, YS,US

ĆWICZENIA ODDECHOWE (układ masy języka podczas wybrzmiewania głosek syczących jest identyczny , jak przy dmuchaniu, dlatego należy prowadzić szereg ćwiczeń oddechowych):

1.     Dmuchanie na chorągiewki i wiatraczki;

2.     Dmuchanie na płomień świecy –zabawa „Tańczący płomyk”;

3.     Dmuchanie na papierowe łódki pływające w misce z wodą;

4.     Zdmuchiwanie kulki waty kosmetycznej z ręki  - zawody „Kto dmuchnie dalej”;

5.     Robienie baniek mydlanych;

6.     Dmuchanie na papierowe kulki po wytyczonej trasie narysowanej na podłodze – zabawa „Wyścigi samochodowe”;

7.     Dmuchanie piłeczki ping-pongowej do osoby siedzącej naprzeciwko- zabawa „Mecz piłkarski”;

8.     Dmuchanie przez rurkę do wody – zabawa „Gotowanie wody”;

9.     Nadmuchiwanie balonów;

10.   Zdmuchiwanie z ręki lekkiego przedmiotu np. piórka, waty, papierowej kulki;

11.   Rozdmuchiwanie : chrupek, ryżu, kaszy, plamki farby wodnej na podkładce z tworzywa sztucznego;

12.   Gra na organkach, trąbce, gwizdku, owiniętym cienką bibułą grzebieniu.

 

PARASYGMATYZM


Parasygmatyzm to rodzaj sygmatyzmu polegający na zastępowaniu jednych głosek dentalizowanych innymi, realizowanymi prawidłowo.
Działania realizowane z dziećmi:
• doskonalenie sprawności motorycznej artykulatorów,
• wywoływanie prawidłowego schematu ruchowego głosek: sz, ż, cz, dż,
• utrwalenie wywołanych głosek w słowach , zespołach wyrazowych, w zdaniu i w mowie spontanicznej,
• różnicowanie opozycji głosek: głoski szumiące – głoski syczące,

Zestaw ćwiczeń przygotowujących do prawidłowej realizacji głosek szeregu szumiącego:


JĘZYK
1.Kląskanie czubkiem języka po wałku dziąsłowym za górnymi zębami (dzięcioł stuka w pień drzewa);
2. Dotykanie językiem poszczególnych górnych zębów (liczenie zębów) – buzia szeroko otwarta (język wita się z każdym ząbkiem);
3. Wysunięty język przesuwać poziomo z jednej strony na drugą;
4. Kierować język w kąciki ust: w prawo i w lewo;
5. Unosić język na górną wargę – język wąski i szeroki;
6. Buzia otwarta, czubek języka masuje wałek dziąsłowy (język masażysta);
7. Czubkiem języka oblizujemy górne dziąsła;
8. Oblizywać wargi podczas coraz szerszego otwierania, język porusza się powoli w określonym kierunku ( kot oblizuje się);
9. Buzia otwarta, czubek języka przesuwa się od górnego wałka dziąsłowego w stronę gardła (malowanie czubkiem języka po podniebieniu);
10. „Przyklejenie języka do podniebienia i głośne „odklejanie „go (odgłosy stukania końskich kopyt).

 

WARGI
1. Wysunąć wargi do przodu (jak przy artykulacji u), a następnie spłaszczyć kąciki do tyłu (jak przy samogłosce "i");
2. Ułożyć dolną wargę na górną i górną na dolną ;
3. Dolną wargą zasłonić dolne zęby i górną wargą górne zęby;
4. Zamknąć usta i przesunąć je w lewą, a potem w prawą stronę;
5. Utrzymać ołówek między ustami;
6. Wprawić usta w drganie (parskanie);
7. Ssać wargę górną potem dolną;
8. Cmokać;
9. Wciągać powietrze ustami zaciśniętymi;
10. Zagwizdać parę razy na jednym tonie.


ŻUCHWA
1. Otwieranie ust najszerzej jak można;
2. Naprzemienne otwieranie i zamykanie ust w różnym tempie;
3. Ruchy żuchwą w każdym kierunku;
4. Żucie gumy.

 


 

PROGRAM LOGOPEDYCZNY "SPRÓBUJMY MÓWIĆ POPRAWNIE"

„Należy do dobrego wychowania dzieci,
ażeby dobrze wykształcić narzędzia mowy,
ażeby dzieci nauczyć każde słowo doskonale,
wyraźnie i czysto wymawiać. I to będzie
pierwsza nauka, którą dzieci powinny
odebrać od matki, ojca i wychowawców”.
(J.Śniadecki, 1805 r.)

W roku szkolnym 2013/2014 logopedzi zatrudnieni w PPI 51: Jolanta Mrozińska i Marzena Okapiec, kontynuować będą program logopedyczny: „SPRÓBUJMY MÓWIĆ POPRAWNIE ”. Autorem programu jest neurologopeda - mgr Jolanta Mrozińska.

Rozwój mowy dziecka stanowi podstawę kształtowania się jego osobowości. Dzięki rozumieniu mowy dziecko poznaje otaczajacy go świat, dzięki umiejętności mówienia jest w stanie wyrazić swoje uczucia i spostrzeżenia. Dlatego wspomaganie i wspieranie rozwoju mowy należy rozpocząć jak najszybciej. Tylko wtedy szeroko rozumiana terapia logopedyczna pozwoli możliwie jak najwcześniej uzyskać widoczne efekty w zakresie komunikacji językowej.


Podstawą dla wyraźnej wymowy jest prawidłowe oddychanie , czysta fonacja , umiejętna artykulacja przy sprawnie funkcjonujących narządach mowy. Nie bez znaczenia jest także poprawne frazowanie, akcentowanie, intonacja, umiejętność różnicowania dźwięków, prawidłowa analiza i synteza słuchowa.


Program logopedyczny dotyczący wspomagania rozwoju mowy dzieci w wieku przedszkolnym, realizowany jest od 2003 roku. W tym roku obchodzimy 10-lecie :)

Program zakłada bezpośrednią pomoc niesioną dziecku, rodzicom i nauczycielom, a także umożliwia propagowanie wiedzy logopedycznej i przygotowanie nauczycieli do czuwania nad prawidłowym rozwojem mowy oraz aktywnym włączaniem się w proces opieki logopedycznej.

Informacje o programie.

I. Nazwa programu: „Spróbujmy mówić poprawnie ” – program profilaktyki logopedycznej.
II. Miejsce realizacji:
Przedszkole Publiczne Integracyjne Nr 51 w Opolu, ul. Jana Bytnara Rudego nr 1.
III. Termin realizacji :
Wrzesień 2013 - czerwiec 2014
IV. Uczestnicy programu:
1. Logopedzi zatrudnieni w przedszkolu : Jolanta Mrozińska, Marzena Okapiec.
2. Nauczycielki grup.
3. Dzieci uczęszczające do przedszkola .
4. Rodzice.
V. Główne założenia:
Głównym założeniem programu jest zwrócenie uwagi na stymulowanie i wspomaganie rozwoju mowy poprzez działania skierowane do dzieci, nauczycieli i rodziców.

Program ma zapewnić:

  •  Stymulację i poprawę komunikatywności mowy dzieci;
  •  Wczesne wykrywanie zaburzeń funkcji fizjologiczno-biologicznych: niefizjologiczny tor oddychania i dysfunkcja połykowa;
  • Włączenie rodziców i nauczycieli do świadomej współpracy nad rozwojem mowy dzieci i kształtowaniem ich prawidłowej wymowy.

VI. Sposób realizacji programu.
Zakłada się realizację programu i jego założeń poprzez pracę w następujących obszarach:

  • Bezpośrednia praca z dziećmi logopedy i nauczycieli;
  • Praca z Radą Pedagogiczną – prowadzenie przez autorkę programu szkoleń dla nauczycieli w ramach WDN, kontakty indywidualne z nauczycielami;
  • Praca z rodzicami (zebrania grupowe i kontakty indywidualne).

VII. Cele programu.

Cele programu są realizowane w trzech niżej przedstawionych obszarach:

1. W odniesieniu do dzieci:
• Przeprowadzenie badań przesiewowych w celu ustalenia stanu mowy dzieci;
• Wczesne wykrycie ryzyka zaburzeń mowy i wad wymowy oraz podjęcie niezbędnych działań profilaktycznych;
• Wczesne podjęcie działań korygujących i profilaktycznych wobec dzieci przejawiających jakiekolwiek dysfunkcje w obrębie narządu żucia i aparatu oddechowego - niefizjologiczny tor oddychania i dysfunkcja połykowa;
• Stymulowanie rozwoju mowy dzieci u których rozwój mowy przebiega prawidłowo;
• Objęcie systematyczną terapią logopedyczną dzieci, które wymagają fachowej pomocy;
• Integracja dzieci pełnosprawnych i dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych w trakcie grupowych zajęć i zabaw logopedycznych;
• Kształcenie słuchu fonematycznego;
• Usprawnianie motoryki aparatu artykulacyjnego;
• Rozwijanie umiejętności poprawnego wypowiadania się.

2. W odniesieniu do nauczycieli:

• Przypomnienie etapów rozwoju mowy dziecka , ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju mowy dziecka w wieku przedszkolnym;
• Przedstawienie najczęściej występujących zaburzeń i wad (przyczyny, objawy);
• Zapoznanie z ćwiczeniami wspomagającymi prawidłowy rozwój mowy i wymowy dziecka;
• Zapewnienie pomocy o charakterze terapeutycznym i instruktażowym;
•   Udostępnianie opracowanych materiałów;
• Wspieranie nauczycieli w udzielaniu pomocy psychologiczno- pedagogicznej.

3. W odniesieniu do rodziców.

• Poszerzenie wiedzy rodziców na temat warunków niezbędnych do prawidłowego rozwoju mowy dzieci;
• Włączenie rodziców do podejmowanych działań profilaktyczno-stymulujących (zachęcenie do uczestnictwa w zajęciach otwartych);
• Popularyzowanie wiedzy z zakresu profilaktyki zaburzeń artykulacyjnych wśród rodziców.

 

PODSTAWOWE INFORMACJE NA TEMAT ROZWOJU MOWY


Mowa to bardzo ważny element w rozwoju biologicznym i społecznym człowieka. Prawidłowe wykształcenie i rozwój mowy w dzieciństwie warunkuje podstawę kształtowania się osobowości i struktur poznawczych. Wynika to z podstawowych funkcji jakie spełnia:

- ekspresji, tzn. wyrażania uczuć,
- komunikacji, tzn. informowania otoczenia o tym co jest, co znamy, o czym        wiemy, co widzieliśmy, itp.,
- regulacji, tzn. przyjmowanie i wydawanie dyspozycji.


Charakterystyczne dla prawidłowego kształtowania się mowy są cztery okresy, z których aż trzy pojawiają się do 3 roku życia dziecka:

I: okres melodii (0 – 1 roku życia),
II: okres wyrazu (1 – 2 rok życia),
III: okres zdania (2 – 3 rok życia),
IV: okres swoistej mowy dziecięcej (3 – 6 rok życia)


OKRES MELODII


Niemowlę wyposażone jest w aparat mowy oraz zmysły, takie jak: słuch wzrok, dotyk i smak. W pierwszych dniach i miesiącach życia dziecko zaczyna przyswajać sobie "melodię" języka. Już wtedy reaguje na modulację głowu, a nawet samo używa głosu o różnej wysokości i głośności.
W I okresie rozwoju mowy dziecka wyróżnia się dwa bardzo ważne podokresy:
- okres głużenia, około 3 miesiaca życia dziecko wydajeprzypadkowo wyprodukowane przez nie dźwięki,
okres gaworzenia, około 5 - 6 miesiąca życia, dziecko zaczyna wydawać dźwięki typu: "ba-ba", "ma-ma-ma", które mają charakter zabawy aparatem artykulacyjnym; na tym etapie emitowane "słowa" nie mają jeszcze dla dziecka znaczenia.

OKRES WYRAZU

Dziecko zaczyna rozumieć mowę. Jako pierwsze pojawia się rozumienie poleceń. W tym okresie dochodzi do poszerzania się słownictwa dziecka i porozumiewania się za pomocą "wypowiedzeń" jednowyrazowych, które symbolizują różne treści, np. " a-a-a-a", tzn. "Chcę spać.".

OKRES ZDANIA

Około 3 roku życia, dzieci zaczynają budować proste zdania. Zdania zbudowane są ze słów, które dziecko zna, często agramatyczne, z czasem jednak struktury gramatyczne zostają utrwalone i wypowiedzi stają się bardziej zrozumiałe dla otoczenia.
W tym okresie dochodzi do zniekształcania przez dzieci wielu głosek. Choć w dużej większości dzieci wiedzą jak poprawnie brzmią dane głoski to nieprawidłowa artykulacja powodowana jest niedostateczną jeszcze sprawnością narządu artykulacyjnego, a także odmienną budową od narządy dojrzałego.

NALEŻY ZAPAMIĘTAĆ, ŻE NATURALNYM ZJAWISKIEM OBSERWOWANYM U MAŁYCH DZIECI JEST ZMIĘKCZANIE GŁOSEK W WYRAZACH.

OKRES SWOISTEJ MOWY DZIECIĘCEJ

Gdy dziecko ukończy 3 rok życia coraz sprawniej zaczyna prowadzić konwersacje. Bardzo częstymi zjawiskami w mowie takiego dziecka są:
- metatezy, a więc przstawianie głosek, np. "kolomotywa", zamiast "lokomotywa",
- asymilacje i elizje, tzn. upodobnienia i opuszczanie głosek, np. "bebek" lub "chebek", zamiast "chlebek",
- kontaminacje, a więc budowanie jednego wyrazu będącego zlepkiem dwóch innych, np.: "pomasłowić" = posmarować+masło.

Rozwój mowy nie u wszystkich dzieci przebiega jednakowo
: u jednych szybciej, i te dzieci zaczynają mówić wcześniej, u innych zaś wolniej, co przejawia się późniejszymi początkami mowy i wolniejszym przyswajaniem sobie wymowy pewnych głosek. Różna może być kolejność pojawiania się poszczególnych głosek w trakcie rozwoju mowy. Stopień rozwoju mowy w danym momencie zależy od różnych czynników. Do najważniejszych należą psychofizyczny rozwój dziecka oraz wpływ środowiska.


NIEPOKOJĄCE SYGNAŁY ODNOŚNIE ROZWOJU MOWY:

0-1 rok życia, dziecko nie gaworzy, nie zwraca uwagi na dźwięki powstające w jego otoczeniu, jest spokojne nawet wtedy, gdy rozlegnie się nagły hałas (np. trzaskanie drzwiami, upadające naczynie), nie utrzymuje kontaktu wzrokowego z osobą, która do niego mówi;
2-3 rok życia, dziecko nie mówi i nie nawiązuje kontaktu ze światem, bądź porozumiewa się wyłącznie za pomocą gestów; nie reaguje na swoje imię; mówi zbyt głośno lub zbyt cicho i niewyraźnie;
3-5 lata, dziecko nie buduje zdań, zacina się, blokuje, przeciąga głoski; myli wyrazy o podobnym brzmieniu, ale innym znaczeniu, np. "piasek" : "piesek", "las" : "lis", "kura" : "góra";
3-6 lat, często ma infekcje górnch dróg oddechowych i mówi przez nos, oddycha buzią; podczas mówienia wsuwa język pomiędzy ząbki; ma wadę zgryzu, ślini się, wysuwa często język z buzi; nie bawi się z rówieśnikami.

WSKAZÓWKI DLA RODZICÓW


1. Narządy mowy dziecka są niezwykle wrażliwe, bodźce pozytywne, ale także negatywne odbierane są już w życiu płodowym.

2. Mówmy do dziecka poprawnie, po 2 roku życia niedopuszczalne jest zdrabnianie wyrazów.

3. Nie należy hamować naturalnej i spontanicznej aktywności słownej dziecka.

4. Bezwzględne powody wizyty lekarskiej, a potem terapii logopedycznej to: rozszczep warg, dziąseł, podniebienia, zniekształcenia w układzie szczęk i uzębienia, podejrzenie niedosłuchu.

5. Dziecko leworęczne należy otoczyć specjalną opieką. W okresie kształtowania się mowy nie wolno zmuszać go do posługiwania się prawą ręką, gdyż mogą wystąpić zaburzenia mowy, np.jąkanie.

6. Należy pilnie śledzić, czy rozwój mowy dziecka nie odbiega od normy.

7. Mówmy do dziecka, już od pierwszych dni jego życia, dużo i spokojnie. Mówmy dziecku co przy nim robimy, co dzieje się wokół niego.

8. Jeśli to możliwe karmy piersią, to wpływa na prawidłowy rozwój układu artykulacyjnego.

9. Od samego początku zwracajmy dziecku uwagę na higienę jamy ustnej.

10. Ważne jest, aby dziecko nauczyło się gryźć i żuć. Zachęcajmy je do tego, poprzez zabawę i urozmaicone posiłki.

11. Opowiadajmy bajki, czytajmy książeczki, wierszyki, wyliczanki. Uczmy krótkich wierszy na pamięć. Śpiewajmy piosenki. Kiedy rysujemy z dzieckiem, opisujmy co powstaje.

12. Zachęcajmy swoje dziecko do mówienia, nie zmuszajmy!

13. Pilnujmy, aby dziecko nie ssało kciuka, nie przedłużajmy picia z buteki ze smoczkiem.